KazachstAN en KyrgyzstAN

Met de komst van mijn moeder zijn KazachstAN en KyrgyzstAN ook weer compleet. En voor degenen die nog niet weten wat ik bedoel: de naam van mijn moeder is An. 

Haar reis is zonder problemen verlopen, ze heeft lekker zitten kletsen met de stewardessen en ze landt dan ook netjes op tijd. De beveiliging op Almaty Airport wil graag wat bijverdienen, blijkt als ze Wilchard naar de bagageband begeleiden en net achter de douane, alhoewel ze maar 10% van de vraagprijs van 2000 tenge krijgen. Dat hoef je op Schiphol niet te proberen.

De eerste dagen kletsen we bij en doen we rustig aan. We lopen wat door de stad en bezoeken de markt en wat kathedralen. Ook de avonden maken we het ons niet moeilijk: een shaslickje met biertje bij de tent op de hoek.

We gaan de bergen rond Almaty in naar Sunkars roofvogelopvang. In Kazachstan, maar ook in Kirgizië en Mongolië, wordt nog steeds met adelaars gejaagd. Sunkar heeft een opvang voor adelaars en andere roofvogels, en zo kan het gebeuren dat mams ternauwernood ontkomt aan een botsing met een enorme gier. Voordat jullie mams nu verbieden mij ooit nog op te zoeken omdat dat te gevaarlijk zou zijn: wees gerust, de vlucht van de gier rakelings over het publiek is onderdeel van een roofvogelshow, waar we kunnen zien hoe deze beesten jagen.

Op maandag staat een bezoek aan Charyn canyon op het programma. De eigenaar van het appartement dat we huren rijdt ons lekker decadent met zijn Audi Q7 over grotendeels dezelfde weg die wij in april en een week geleden hebben afgelegd. Dat gaat toch wat sneller, gelukkig, en na een uurtje of drie hebben we de afstand afgelegd waar we op de fiets 3 dagen over deden. Onderweg eten we een lokaal ontbijtje: piroshka, gefrituurd deeg gevuld met aardappel.

De militair die de toegangsprijs voor de canyon int herinnert zich ons nog van april, toen hij ons heet water geleverd heeft voor een kopje thee. De canyon is nog steeds geweldig mooi. 

De auto wordt aan de rand geparkeerd, en we dalen de trap af, de canyon in. Daar lopen we een paar kilometer de kloof in. En natuurlijk ook weer terug en omhoog. 

We lunchen in de schaduw van een prieeltje met uitzicht op de canyon. Het kan beroerder.

De dag erna drinken we ’s ochtends uitgebreid koffie op een terras, en nemen daarna de bus naar Medeo. Dit is de schaatsbaan in de bergen rond Almaty waar in de jaren 60 en 70 menig snelheidsrecord gebroken is. Wilchard en ik waren hier 12 jaar geleden ook, en toen was het allemaal nog een beetje lekker knullig, en hingen er foto’s uit vervlogen tijden aan de muren. We herkenden Ard Schenk zelfs nog op één van de foto’s (nou ja, Wilchard dan). Inmiddels is het allemaal fors moderner en professioneler. Helaas, de charme van weleer is weg.

Onze laatste dag in Almaty lopen we door een wijkje buiten het centrum. Hier geen oude sovjetflats, maar gewone huizen. Sommige oud en vervallen, andere nieuw en netjes, en alle mogelijke combinaties en gradaties. Het centrum is al groen, maar hier waan je je al helemaal in een boomgaard. Alle bomen in de tuinen zijn fruitbomen, en de straten zijn omlijst met groen.

Op het marktje ligt het fruit hoog opgestapeld, en drinken we een kop koffie. Er zijn geen moderne koffietenten met koffie van echte bonen, zoals in het centrum, maar lokale restaurantjes waar ze oploskoffie schenken, indien gewenst met melk en suiker. Dit krijg je in heel Centraal-Azië als je koffie bestelt, behalve in de hippe koffietentjes in de hoofdsteden en Karakol.

’s Avonds krijgen we ons Indiase visum en daarmee onze paspoorten, en dat betekent dat we weer grenzen over kunnen. De volgende ochtend vertrekken we dan ook naar Kirgizië, waar we mams met een combinatie van openbaar vervoer en een tourtje willen laten zien waar we zoal gefietst hebben.

In de ochtend zijn we al vroeg op het busstation. Er waren er echter vroeger, want er zijn nog maar twee plekken vrij in de mashrutka (klein busje) naar Bishkek, waar we over moeten stappen op vervoer naar Karakol. De volgende bus gaat pas een uur later, dus we besluiten een shared taxi te nemen. Die is twee keer zo duur, maar vertrekt wanneer vol en doet er minder lang over. 

De man die mensen ronselt voor de taxi’s kent wat Duits en wil dat op ons uitproberen. En dat is dé kans voor een van de chauffeurs om te laten horen dat hij ook een woord Duits kent: schnaps! Gelukkig hebben we een andere chauffeur.

We weten ook alweer snel waarom een shared taxi sneller is dan een mashrutka. Een auto kan nu eenmaal sneller dan een busje, en de rijstijl hier is zo snel mogelijk inhalen als dat ook maar enigszins kan. We sjezen dan ook over de snelweg, waar het enorm veel drukker is dan toen wij er in april fietsten. Dat schijnt volledig toe te wijzen te zijn aan het zomerseizoen, wanneer de Kazachen erop uit trekken. Wij kunnen er niet rouwig om zijn, in april was het prima fietsen, nu zou het echt niet leuk zijn geweest.

In Bishkek wisselen we taxi, en zo mogelijk nog sneller rijden we naar Karakol. Wij zijn er enigszins aan gewend vanwege eerdere vakanties in andere landen, maar mams doet af en toe haar ogen dicht. 

Rond vier uur komen we aan in Karakol. Voor de reis van dik 600 km waar we 9 uur over hebben gedaan, inclusief grensovergang, overstap en lunchstop, betalen we 13 euro per persoon. Geen geld.

’s Avonds drinken we wat met Lotte en Joost, het Belgische stel dat we onderweg in Kirgizië waren tegen gekomen en dat nu toevallig ook in Karakol is. 

Op donderdag, de eerste dag van ons tourtje, bezoeken we eerst de markt. Wij vinden dit de leukste markt op onze route tot nu toe, en die moet mams natuurlijk ook zien. Bovendien heeft ze op verzoek foto’s laten afdrukken die we in april gemaakt hebben, dus die willen we afleveren.

De markt komt klaarblijkelijk wat laat op gang, want om half negen is nog niet de helft open. Gelukkig is een deel van de gefotografeerden er wel, dus we kunnen wel wat foto’s afleveren. 

Na nog een bezoek aan de kerk rijden we door naar Jeti Oguz, ofwel de zeven stieren. Het is een grote rotswand van rood gesteente, waarvan de stenen klaarblijkelijk op stieren lijken, vandaar de naam. Ik zie het niet, maar het is wel fraai. 

In de omgeving staan yurts, waar je wat kunt eten, en bijenkasten. Helaas lopen er ook jongetjes rond met adelaars, waarmee je voor een bedrag op de foto mag. Sneu voor die beesten.

We lunchen bij een yurtenkamp aan het meer met fraai uitzicht en rijden door naar Bonkobaevo, waar we een viltfabriekje en -atelier bezoeken. Meestal ben ik niet zo gecharmeerd van dit soort bezoekjes, omdat ze nogal gelikt en op verkoop gericht zijn. Hier is dat niet het geval. De fabriek moet het met name hebben van de export naar Europa, blijkt. Zo leveren ze volgende maand 3500 (!) paar sloffen aan Duitsland. We leren dat er op jaarbasis 5 tot 6 ton schapenwol doorheen gaat, en dat voor een yurt met een doorsnee van zeven meter de wol van 135 schapen nodig is. 

We overnachten in Kochkor, in een homestay, en mams kan gelijk kennis maken met leven in Centraal-Azië: als we aankomen is er in heel kochkor geen elektriciteit en stromend water, en het is onbekend wanneer dat er weer gaat zijn. Uiteindelijk blijkt dat pas rond een uur of half tien ’s avonds te zijn. Gelukkig hebben we in totaal maar een keer of drie meegemaakt dat er tijdelijk geen stromend water of electriciteit was, en meestal was het probleem sneller verholpen. Mams heeft even pech. Gelukkig is er de volgende ochtend heerlijke zelfgemaakte jam bij het ontbijt.

Na het ontbijt rijden we naar Son Kul, een meer op zo’n 3200 meter hoogte waar in de zomer veel families hun yurts op zetten en hun vee hoeden. Maar eerst brengen we nog een bezoek aan de veemarkt, die in Kochkor op zaterdag plaats vindt. Het is er een stuk rustiger dan in mei. En dat is maar goed ook, want toen moest je de beesten bijna aan de kant duwen. Nu is er genoeg te doen, maar kun je wel rustig lopen.

We vervolgen onze tocht naar Son Kul, eerst nog over asfalt, maar al snel slaan we af en wordt het gravel. We zien wat fietsers, en Wilchard en ik zijn jaloers. Het landschap is fantastisch mooi, en we zouden er graag doorheen fietsen. Gelukkig is het vanuit een auto ook mooi, en een stuk gemakkelijker. Het gaat na een tijdje fors omhoog, om uit te komen bij het meer.

Daar rijden we voor driekwart omheen, waarna we lunchen in een yurtenkamp. Er lopen nog schapen, maar een groot deel van hun inkomsten komt uit maaltijden, overnachtingen en paardverhuur voor toeristen, deels buitenlands maar ook lokaal. Voor stadsmensen uit Bishkek is een nomadenleven bij een meer op hoogte ook bijzonder.

Na de lunch zijn we Salamat, onze chauffeur, even kwijt. Hij had wel wat gezegd toen hij na het eten weg liep, maar Wilchard en ik hadden dat geïnterpreteerd als ‘ik ga even een sigaretje roken’. Klaarblijkelijk betekende het wat anders. Na een tijdje komt hij terug. Er blijkt van de week een brug ingestort te zijn verderop op onze route, en de weg is nog afgesloten. Dat betekent dat we weer terug moeten via dezelfde route, en net voor Kochkor de weg moeten nemen die wij ook hebben gefietst.

De route is, ook op de terugweg, nog steeds fraai, en het is leuk om mams nog een extra deel van de fietsroute te kunnen laten zien, maar het is zo wel een heel lange dag en het deel dat we zelf het mooiste stuk in Kirgizië vinden leggen we helaas in het donker af. We krijgen zelfs een lekke band op deze route. 4500 km fietsen zonder gaatjes, en nu op een tourtje van 3 dagen hebben we pech.

In Kyzyl-oi overnachten we bij Damira, die er zelf helaas niet is. Dat is jammer, we hebben er al twee keer eerder overnacht en het is een aardig mens. Het is wel prettig dat bij haar huis ook de bandenmakerij van Kyzyl-oi zit, zodat Salamat zijn band kan laten maken. Minder fijn is dat we daardoor pas om half tien vertrekken, en we hebben nog een lange weg te gaan vandaag, want we moeten helemaal terug naar Almaty. 

Het eerste stuk lopen we verder door de kloof, en na een half uur worden we opgepikt door Salamat en rijden we verder de kloof uit. 

We klimmen omhoog, naar de Too-Ashu pas die naar Bishkek leidt. De afdaling is heel fraai door mooie rotsachtige bergen, de eerste paar kilometer steil maar daarna heel gelijkmatig. We laten ons voor de grens uitzetten en lopen Kirgizië uit en Kazachstan in.  

In Kazachstan pakken we weer een shared taxi naar Almaty. Deze rijdt weer op zijn Kazachs, maar in plaats van met zijn tweetjes zitten we nu met drie personen op de bank. Dat is toch een stuk minder comfortabel, met name voor mams. Gelukkig worden we op het busstation weer opgehaald met de Q7, dus de laatste kilometers zijn superdeluxe.

Terug in het appartement pakken we de tassen om. Wij fietsen straks met ieder twee voortassen minder. Met mams mee naar Nederland gaan al onze kookspullen, wat kleding, Wilchards hardloopspullen (die had mams ook meegenomen), 4 voortassen, 4 stangen om voortassen aan te bevestigen, 2 harde schijven met de foto’s die we tot nu toe gemaakt hebben en nog wat divers spul. Het past allemaal maar net. Superfijn dat dit mee terug kan. Niet alleen scheelt het flink wat kilo’s, maar ook zijn het vier tassen minder die we iedere keer weer naar een hotelkamer moeten sjouwen.

We eten voor de laatste keer op een terras in Almaty, en om 11 uur vertrekken we naar het vliegveld. Mams vliegt om 1.25 naar Nederland, wij om 7 uur naar Amritsar, India, via New Delhi.

Op het vliegveld gaat alles soepel, en nemen we afscheid van mams. Het was heel fijn om haar weer even te zien en te laten zien waar wij nu hebben gefietst. Superstoer dat ze op haar bijna 70e (nog een kleine maand te gaan) en zonder ooit een verre reis te hebben gemaakt, in haar eentje naaar Kazachstan gekomen is en samen met ons rondgereisd heeft in Kazachstan en Kirgizië, toch niet bepaald landen die bij iedereen hoog op het toeristische verlanglijstje staan (onterecht, overigens ?). Petje af!

Wij reizen om 7 uur door naar India, waar we onze reis vervolgen. Na een paar dagen Amritsar zullen we de Himalaya in fietsen. Jullie kunnen het allemaal weer mee beleven.

6 thoughts on “KazachstAN en KyrgyzstAN

  1. Mooie foto’s en verhalen weer?? En inderdaad stoer van je moeder dat ze dit doet. Nu India, geweldig! Beetje jaloers ben ik wel. Heel veel plezier en groetjes van jullie ex buuv Petra

  2. een heel mooie omgeving, prachting verhaal, alleen dacht ik Wilchard dat jij nu wel even een kapotte band zou kunnen maken en weer monteren. over een jaar of wat maar weer een een avond gaan stappen, en dan rijden we er weer een kapot, kunnen we nog een keer een soort van herhalingscursus doen, prachtige foto’s, we blijven jullie volgen, gr Dorus

  3. weer een genoegen om jullie verslag te lezen!!
    heeft het nog zin om ons programma van Nagaland in nov/dec door te sturen??

    hartelijke groet T en J

  4. Leuke verhalen weer. Prachtige foto’s. En idd dik vet stoer van je moeder! Effe alleen naar Kazachstan vliegen. Op naar India. Benieuwd naar jullie verhalen van aldaar. Groetjes

  5. Het was een geweldig mooie reis en ook schitterende natuur en hoe jullie genieten zo bijzonder,ik ben super trots op jullie.

Comments are closed.